Per jaar komen in de stadsregio Rotterdam ongeveer 3.000 kinderen terecht bij jeugdzorg. Dan gaat het om kinderen en jongeren die problemen hebben die zo ernstig van aard zijn dat hulp van buitenaf noodzakelijk is. Sinds 1 januari 2009 is de GGD Rotterdam-Rijnmond verantwoordelijk voor zowel de organisatie als de uitvoering van de jeugdzorg, de stadsregio is formeel nog wel eindverantwoordelijke.

Er zijn veel vormen van jeugdzorg, bijvoorbeeld intensieve thuishulp, crisisopvang, pleegzorg, daghulp, ambulante hulp en residentiële zorg. En er zijn verschillende instellingen actief in jeugdzorg. Bijvoorbeeld Bureau Jeugdzorg, waar ook Advies- en Meldpunt Kindermishandeling deel van uitmaakt. In de stadsregio Rotterdam zijn hiernaast momenteel zes zorgaanbieders actief, namelijk FlexusJeugdplein, TriviumLindenhof, Horizon, Stek, Prokino en Timon.

beleidskader wordt ontwikkeld in overleg met de partners uit de jeugdzorgketen en afgestemd met de cliëntenorganisaties van de zorgaanbieders. In het beleidskader jeugdzorg zijn de ambities van de stadsregio vertaald in vier doelstellingen:

• een betere afstemming tussen vraag en aanbod van jeugdzorg
• een betere organisatie van de jeugdbescherming
• een efficiënte en effectieve uitvoering van de jeugdzorg
• een betere samenwerking met de ketenpartners.

De vier doelstellingen zijn vervolgens uitgewerkt in twaalf speerpunten:

1. Van aanbodgericht naar vraaggericht werken
2. Een andere wijze van sturing en investeren
3. Bestrijding van de wachtlijsten
4. De landelijke verbetertrajecten voor gezinsvoogdij en voogdij
5. De regionale aanpak van de OTS (onder toezichtstelling, gezinsvoogdij)
6. Verbetering indicatiestelling bureau jeugdzorg
7. Verbetering doorlooptijden bureau jeugdzorg en zorgaanbieders
8. Een beter inzicht in resultaten
9. Klantvriendelijker
10. Een betere samenwerking met de lokale partners
11. Een betere samenwerking met de jeugd GGZ (geestelijke gezondheidszorg) en jeugd LVG (licht verstandelijk gehandicapten)
12. Afspraken over het vervolg IKW (programma Ieder Kind Wint in de stadsregio Rotterdam)

Deze twaalf actiepunten vormen de belangrijkste basis voor de jaarlijkse stadsregionale uitvoeringsprogramma’s.

De Wet op de jeugdzorg is in 2005 in werking getreden. Het doel van de Wet op de jeugdzorg is de realisatie van een samenhangend, cliëntgericht en vraaggestuurd stelsel van jeugdzorg en de versterking van de positie van de cliënt. Het Bureau Jeugdzorg vormt de toegang tot alle vormen van geïndiceerde jeugdzorg en is onafhankelijk van het aanbod. Ook (gezins)voogdij en jeugdreclassering zijn bij het Bureau Jeugdzorg ondergebracht.

De Wet op de jeugdzorg is in 2009 geëvalueerd. De evaluatie is in opdracht van het Ministerie voor Jeugd en Gezin uitgevoerd door BMC. De centrale vraagstelling in deze evaluatie was:

1. In hoeverre heeft de invoering van de Wjz eraan bijgedragen dat jeugdigen, hun ouders en het gezin de zorg krijgen waar zij recht op hebben?
2. In hoeverre heeft de Wjz de knelpunten opgelost, die zij beoogde op te lossen?

Uit het rapport blijkt dat de invoering van de Wjz er toe heeft bijgedragen dat jeugdigen, hun ouders en het gezin de zorg krijgen waar zij recht op hebben. Er dienen nog veel verbeteringen te worden doorgevoerd om te kunnen spreken van een optimale situatie. BMC geeft aan dat uit de resultaten de vraag zich opdringt of het recht op jeugdzorg in de wet wel moet worden gehandhaafd. Het recht zou een aantal praktische implicaties hebben die goede en snelle hulp voor cliënten kunnen bemoeilijken.

Uit de evaluatie blijk eveneens dat de Wjz een aantal knelpunten heeft opgelost. De beoogde integratie in de jeugdzorg is nog maar gedeeltelijk gerealiseerd. Daarnaast bevat de Wjz naast het recht op jeugdzorg een tweetal relevante uitgangspunten, waarvan het de vraag is of deze niet moeten worden herzien. Het betreft enerzijds de positionering en uitvoering van de ‘indicatiestelling’ in het stelsel en anderzijds het naast elkaar bestaan van ‘verschillende financieringssystemen’ voor geïndiceerde zorg zonder verdere maatregelen.

De Minister voor Jeugd en Gezin heeft aangegeven begin 2010 met een standpunt te komen, waarin hij het BMC onderzoek alsook andere relevante onderzoeken mee neemt. Mogelijk zal dit leiden tot veranderingen binnen het jeugdzorgstelsel en herverdeling van de beschikbare middelen.

Hierbij is het van uit het perspectief van de stadsregio Rotterdam van belang dat het Rijk de voorwaarden schept waarmee duurzame zorg geboden kan worden aan de kinderen, jongeren en gezinnen die ondersteuning nodig hebben. Bij het zoeken van de oplossingen dient de problematiek van de doelgroep centraal te staan, en niet het financiële kader of de beperkingen van het gekozen systeem. Met een adequate inrichting van het systeem en een passende verdeling van de beschikbare middelen wordt het belang gediend van die duizenden kinderen met ernstige problemen die goede zorg ontzettend hard nodig hebben.